ضياء موحد

شبي در جمعي ازحافظ ‌پژوهان، يكي از جمع سر برآورد و گفت: "اصلاً حافظي وجود نداشته‌است". حيرت بود و خاموشي. تنها يكي از آنان‌كه در حوالي انتشار ديوان حافظ به سعي خود بود؛ در گوش بغل‌دستي به نجوا گفت: "اين آقا كه تا لحظه پيش چيزيش نبود"! گوينده «حافظي وجود نداشته» مرد اديب، زباندان و فرزانه‌اي است و من نمي‌توانستم گفته او را حمل بر خرابي ناگهاني حالش كنم. لابد به چيزي اشاره مي‌كرد، حكمتي در حرفش بود. حالا با انتشار نسخه تازه‌يافته‌اي از حدود پنجاه غزل حافظ به كوشش علي فردوسي كه احتمال نسخه‌برداري آن در زمان حافظ مي‌رود...

لینک مستقیم به مطلب

همايش علمي امام محمد غزالي (روز اول) - جلسه اول - جلسه دوم (10/12/1387)

همايش علمي امام محمد غزالي (روز دوم) (11/12/1387)

گزارش تصويري همايش را در اين‌جا ببينيد.

لینک مستقیم به مطلب

محمد نجفي

يگانه شايگان را فقط يک بار در دفتر يکي از اساتيد مؤسسه پژوهشي حکمت و فلسفه ايران ديدم و به سادگي از کنارش گذشتم. اما انتشار ويژه‌نامه‌اي درباره‌ي وي، پس از حدود 40 روز از درگذشتش بهانه‌اي شد تا بيشتر با وي آشنا شوم. ويژه‌نامه‌يي که انتشارش عاقبت عجيبي داشت. در همان روز كه قرار بود در روزنامه شرق منتشر شود روزنامه توقيف شد. بعدها بنا به درخواست دوستي در اختيار ويژه‌نامه‌هاي پنج‌شنبه‌ي روزنامه‌ي اعتماد قرار گرفت كه با لطف گردانندگان آن ويژه‌نامه و احتمالاً به دليل پاره‌اي مشكلات و كمبود جا و قس علي هذا نصفه نيمه منتشر شد. بخشي از اين مطالب هم  به طور ناقص در روزنامه تهران امروز منتشر شد؛ و حالا روز تولد يگانه شايگان بهانه‌اي شد تا همه‌ي آن مطالب پيشين با چندتايي ياددشات جديد در سايت اينك فلسفه منتشر شود. ويژه‌نامه‌اي كه بي‌مدد محمدجواد اسماعيلي و منيره پنج‌تني ممكن نمي‌شد. ويژه‌نامه‌اي كه گردآوري مطالبش شايد به دليل حضور اندکش در ايران چندان ساده نبود اما عاقبت به سرانجام رسيد...

لینک مستقیم به مطلب

محمد جواد اسماعيلي

 دكتر يگانه شايگان در 17 اسفند ماه 1316 خورشيدي در تهران ديده به جهان گشود. پدرش بازرگان ايراني، محمد رحيم شايگان و مادرش از خانواده‌اي گرجستاني، مهربان شايگان بود. تحصيلات ابتدايي را در مدرسة فرانسوي زبان ژاندارك در تهران آغاز كرد و سپس براي ادامة تحصيل در دورة دبيرستان رهسپار انگلستان شد. با پايان دبيرستان، به سوئيس رفت و تحصيلات دانشگاهي خود را در دانشگاه ژنو آغاز كرد. وي دورة ليسانس و فوق ليسانس را در اين دانشگاه گذراند و در سال 1347 خورشيدي از اين دانشگاه، مدرك دانشگاهي خود را دريافت كرد. افزون بر زبان‌هاي انگليسي و فرانسوي، فراگيري زبان‌هاي اسپانيولي، ايتاليايي و آلماني را در اين دوران پي گرفت. رهاورد اين روزگار را تأسيس كرسي زبان اسپانيولي در دانشگاه تهران بايد دانست...

لینک مستقیم به مطلب

يادداشتي كوتاه درباره‌ي دكتر يگانه شايگان

يوپ لامير*

 در سال 1999، من و دكتر يگانه شايگان چندين ماه را در گرجستان گذراندیم. در این مدت، در خانه‌اي كوچك، قديمي و چوبي نزديك ساحل در باتومي، بندر درياي سياه و پايتخت جمهوري خودمختار آجارستان، سكونت داشتيم. مادر دكتر شايگان گرجي بود و در اواخر دهه‌ي بيست قرن نوزدهم ميلادي با بازرگاني ايراني ازدواج كرده بود. از اين رو، طبيعي بود كه دكتر شايگان پس از آنكه مرز گرجستان در اوايل دهه‌ي نود ميلادي گشوده شد، در جستجوي تبار مادري خويش رهسپار گرجستان شود...

لینک مستقیم به مطلب

الف. فلسفه پسا-تحليلي در آمريكا

با نگاهي يه كتاب تحليل دموكراسي در آمريكا نوشتة الكسيس دو توكويل مي توان دريافت كه در آن روزگار، هيچ شناختي از انديشة فلسفي در آمريكا وجود نداشته است. البته نيم قرن پس از انتشار اين كتاب  ظهور فلسفه در آمريكا ، پس از سكونت اروپاييان در اين سرزمين دير شناخته شده صورت گرفت و فلسفه اي كه در اين كشور با عنوان فلسفة آمريكايي از آن ياد مي كنند، چيزي جز پراگماتيسم نيست.

لینک مستقیم به مطلب

(گزارش کوتاهی از رساله دکتری زنده یاد یگانه شایگان)

فاطمه مينايي*

دکتر يگانه شايگان را با يك چمدان كتاب و مجله كه هر جلسه درس ارسطو در انجمن حكمت وفلسفه همراه مي‌آوَرَد به خاطر مي‌آ ورم. كتابها را روي ميز خالي مي‌كند و معمولا ً فصلهايي از آنها را براي تكثير به ما چند دانشجوي كلاس مي‌دهد. متنها به هر زبان ممكني است: از انگليسي و آلماني و فرانسه تا يوناني و اسپانيايي و ايتاليايي. كاري ندارد كه اصلا ً بعضی از اين زبانها را مي‌دانيم يا نه. مابعدالطبيعه ارسطو را از روي چاپ يوناني-‌انگليسي مي‌خوانيم. به ترجمه انگليسي اشكال مي‌كند و شروع مي‌كند به خواندن متن يوناني...

لینک مستقیم به مطلب

مسعود عليا*

با زنده‌ياد دكتر يگانه شايگان دو سال پيش در مؤسسة پژوهشي حكمت و فلسفه آشنا شدم. در آن زمان ايشان براي دانشجويان دورة دكتري مؤسسه، «فلسفة ارسطو» را تدريس مي‌كردند. در ميان تصاويري كه در اين مدت به عنوان يكي از دانشجويان دكتر شايگان در خاطرم نقش بسته است، يك تصوير جلوة درخشان‌تري دارد...

لینک مستقیم به مطلب

شهين اعواني

به خاطرم هست يك روز من و خانم دكتر شايگان  پس از برگزاري نشستي علمي، از سلسله نشست‌هايي كه به رسم معمول اين سال‌ها، هميشه در مؤسسه بر پاست،  با هم  مشغول گفت‌وگو بوديم.  يكي از دانشجويان كه در مورد ايران باستان در فلسفه سهروردي و نظر كربن درباره آن تحقيق مي‌كرد با علاقه‌مندي به سوي ما آمد و در مورد موضوع رساله‌ي خود و منابع تحقيقي موجود سؤالاتي پرسيد...

لینک مستقیم به مطلب

بابك عباسي*

خانم دکتر شايگان استاد و محقق گمنام جامعه‌ي فلسفي ايران بود. در خارج از ایران تا جایی که می‌دانم بجز معدودی استادان فلسفه  گمنامند اما در ایران قاعده برعکس است. استادان فلسفه بجز معدودی مشهورند و روشن است که این به دلیل اهمیتی است(كدام اهميت؟!) که فلسفه در ایران دو دهه‌ي  اخیر پیدا کرده است...

لینک مستقیم به مطلب

طاهره كمالي زاده*

استاد  فرهیخته و دانشمند ، بانوی ارسطو شناس معاصر، یگانه شایگان، از جمله  زنان  اندیشمند و پر تلاش این سرزمین  است که عمری  را با عشق و علاقه و دقت  در تحصیل و تحقیق  در حوزه فلسفه سپری نمود. فلسفه، نيازمند  روحیه و ذهن توانمندي است. او با نشاط و پر انرژی و با استعداد ویژه وتسلط شگرف وکم نظیر به زبان های فلسفی و زنده دنیا  مهارتی فوق العاده در درک صحیح و تحلیل وتفسیر متون فلسفی داشت...

لینک مستقیم به مطلب

يادداشتي در باب روش دكتر يگانه شايگان در ارسطو‌شناسي

محمد جواد اسماعيلي

قريب به چهار سال پيش بود كه درس‌گفتار طبيعيات ارسطو را شادروان دكتر يگانه شايگان در انجمن حكمت و فلسفه ايران پس از ساليان دراز زندگي در بيرون از وطن آغاز كردند. آشنايي من هم از رهگذر حضور ايشان در انجمن بود. انتخاب طبيعيات ارسطو هم بدين مناسبت بود كه اينجانب در حال نگارش پايان‌نامه كارشناسي ارشد خود با عنوان «حركت نزد ارسطو و صدرالدين شيرازي» بودم...

لینک مستقیم به مطلب

محسن كديور

سابقه آشنايي من با خانم دكتر يگانه شايگان به ابن‌سينا باز مي‌گردد. ايشان را اولين بار در همايش ابن‌سينا در همدان در سال 83 ملاقات كردم. در واقع وجه مشترك ما ابن‌سينا بود.

ايشان به واسطه زبان‌هاي متعددي كه مي‌دانست و دانشگاه‌هاي معتبري نظير هاروارد كه در آنها تحصيل كرده بود تلقي خاصي از ابن‌سينا داشت. از نظر وي آن‌گونه كه ابن‌سينا ارسطو را فهميده، اين فهم از فهم ديگران اصح و اولي است. ايشان هر بار كه مرا مي‌ديد اين نكته را يادآور مي‌شد كه «قدر ابن‌سينا را فراوان بدان چراكه تفسير او از ارسطو در مقايسه با ابن رشد و ديگر تفاسير ارسطويي به ارسطوي واقعي نزديك‌تر است.» بنابراين مي‌توانم بگويم كه چكيده تفكر فلسفي خانم دكتر شايگان همين يك جمله است...

لینک مستقیم به مطلب

مهدي اصفهاني

خانه نيمه تاريک خانم شايگان، جايی که شاگردان معدودش زياد به آن جا رفت و آمد داشتند، به شکلی شگفت انگيز منعکس کننده نکته عجيبی است که می خواهم نشان دهم. محل قديمی انجمن حکمت و فلسفه برای خانم شايگان که سر کوه خانه ای گرفته بود زيادی دور بود و هوای آن زيادی کثيف. برای همين چند جلسه از درس ارسطو آن جا ارائه شد...

لینک مستقیم به مطلب

 غلامحسين ابراهيمي ديناني

 سرکار خانم شايگان خانمي بزرگوار، فيلسوف و فاضل بودند، هر چند من به آن تفصيلي که بايد،اطلاعاتي درباره ايشان، گذشته و جواني شان ندارم. من در حدود سي، چهل سال پيش از طريق برخي از مجلات تصوير ايشان را ديدم و از برادرشان آقاي دکتر شايگان درباره ايشان چيزهايي شنيدم ولي ايشان را نديده بودم. اطلاعات من مربوط مي شود به زماني که ايشان پس از سال هايي طولاني که در خارج از ايران بودند بازگشتند و به موسسه حکمت و فلسفه آمدند... 

لینک مستقیم به مطلب

غلامرضا اعواني

 بنده سرکار خانم يگانه شايگان را از حدود 30 سال پيش است که مي شناسم. در آن زمان ايشان گاهي به ايران و انجمن حکمت و فلسفه مي آمدند و همان زمان دانشجوي فلسفه دانشگاه هاروارد بودند و در قسمت اسلام شناسي و ايران شناسي دانشگاه هاروارد تحصيل مي کردند...

لینک مستقیم به مطلب

داوود رشيدي

دوستي من با داريوش غشايگانف در اروپا شروع شد. ما هر دو جوان بوديم و پس از مدتي طبيعتاً با خانواده هاي يکديگر نيز برخورد داشتيم و بنابراين با يگانه هم آشنا شدم. من و داريوش به واسطه يگانه با استاد وي کينيازوف آشنا شديم و سفر چهار نفره فراموش نشدني هم از ژنو به ونيز داشتيم. استاد در ونيز از ما جدا شد و پس از آن ما در مسير رودخانه راين از آلمان به طرف ژنو بازگشتيم...

لینک مستقیم به مطلب

زمان آزمون ورودی فلسفه اسلامی مؤسسه که بنا بود اسفندماه برگزار شود به 27 و 28 فروردین­ماه موکول شود.

لینک مستقیم به مطلب

یادداشتی کوتاه بر بازشناخت هویت معاصر ایرانی در آینه آگاهی تب آلود

اینکه موسیقی نامجو به نوعی اپیدمی جامعه فکری ایرانی شده است، آشکارتر از آن است که احتیاج به توضیح و تفصیل داشته باشد. فرایند تقریبا هم شکل دوری اولیه، علاقه مندی تدریجی و نوعی اعتیاد به این موسیقی عجیب  و در عین حال آشنا که از چندین و چند سبک شناخته شده الهام گرفته بدون اینکه به طور کامل در یکی از آنها قابل تعریف باشد، تجربه ای مشترک است که بسیاری از ما تاکنون داشته ایم...

لینک مستقیم به مطلب

همايش علمي امام محمد غزالي به مناسبت نهصد و پنجاهمين سالگرد تولد وي از سوي انجمن حكمت و فلسفه ايران و با همكاري مؤسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايران در روز‌هاي شنبه و يك‌شنبه؛ 10 و 11 اسفند  1387 در محل مؤسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايران واقع در تهران، خيابان وليعصر، خيابان نوفل لوشاتو، خيابان آراكليان، شماره 4 برگزار مي شود.

 سخنرانان اين همايش عبارتند از: دکتر مصطفی محقق‌داماد، دکتر ضیاء موحد، ، دکتر شهین اعوانی، دکتر قاسم کاکایی، دکتر فتح‌الله مجتبایی، دکتر سعید رحیمیان، دکتر رضا داوری اردکانی، دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی، دکتر اصغر دادبه، دكتر  زهرا پورسينا، دکتر حسن بلخاری، دکتر حامد ناجی اصفهانی، سعيد انواري، دکتر شهرام پازوکی، مصطفی ملکیان، دکتر مهدی دهباشی، دكتر عبدالكريم سروش، دکتر مجتبی زروانی، دکتر محمود یوسف‌ثانی و دکتر غلامرضا اعوانی.

 برنامه  سخنراني‌ها به اين شرح است:...

لینک مستقیم به مطلب

سقراط به همراه فايدروس از شهر خارج شده و به پيشنهاد فايدروس براي شنيدن خطابه‌ي لوسياس قدم‌زنان گفت‌وگو مي‌کنند تا آن که به رود ايليسوس (Ilissus) مي‌رسند. در اين‌جا است که صحنه‌آرايي محاوره در تناسب با موضوع بيان مي‌شود؛ سقراط و فايدروس جوان نشسته بر لب جوي و از آب و هواي مطبوع اطراف سخن مي‌گويند تا آن که گفت‌و‌گوي آن‌ها به اسطوره‌ي عشق بورئاس (Boreas) به اورئيثويا (Oreithyia) مي‌رسد. سقراط در ضمن روايت اسطوره آن را بر مبناي تجربي تفسير مي‌کند که اين خود به خوبي نشان‌دهنده تأثير تلقي سوفسطايي آن دوره بر افلاطون است، اما نکته مهم‌تر خروج اين دو از شهر و يافتن ارتباط با موضوع مورد بحث با مسأله‌ي اساسي افلاطون، يعني فضيلت شهروندي است.

لینک مستقیم به مطلب